[Logo Maldwyn] Ymholiad Newydd/New Enquiry Casgliad Llawysgrifau/Manuscripts Collection Tudalen LlGC - NLW Homepage

MALDWYN

Y mynegai i farddoniaeth Gymraeg y llawysgrifau

CYFLWYNIAD


Ailgydiwyd yn y gwaith yn 1987 dan gynllun a noddwyd gan yr Academi Brydeinig. Un o amcanion y cynllun hwn (soniwn amdano o hyn allan fel y Mynegai) oedd ehangu'r maes. Y nod oedd cynnwys pob cerdd Gymraeg sydd ar gael mewn llawysgrifau a ysgrifennwyd cyn 1830, yn ganu caeth a chanu rhydd, boed enw bardd wrth y gerdd ai peidio. Ychwanegwyd gwybodaeth am natur y cerddi a'u cynnwys ac am ffynonellau printiedig. Amcan arall oedd manteisio ar ystwythder cronfa ddata gyfrifiadurol.

Yn 1991 fe ddaeth y cynllun dan adain Adran Llawysgrifau a Chofysgrifau Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Erbyn hyn mae'n cynnwys yr holl wybodaeth sydd yn y `Mynegai i Farddoniaeth Gaeth y Llawysgrifau' ac fe ychwanegwyd cyfeiriadau at ffynonellau printiedig a thraethodau ymchwil anghyhoeddedig. Gwnaed peth gwaith ar y llawysgrifau er mwyn cadarnhau fod eu cynnwys wedi ei gofnodi ar y gronfa ddata, gan gynnwys cerddi, copïau o gerddi, neu wybodaeth ychwanegol. Adwaenir y gronfa ddata ers y cyfnod hwnnw fel Maldwyn - nid oes unrhyw arwyddocâd i'r enw ag eithrio'r ffaith ei fod yn cyflythrennu â'r gair 'mynegai'.

Daeth y gwaith ar y Mynegai i ben ym 1995 ac mae'r gwaith ymhell o'i orffen. Ers hynny ni ychwanegwyd unrhyw wybodaeth o'r newydd at y gronfa ond fe wnaed peth gwaith ar hwyluso'r strwythurau chwilio a chynnig mynediad ehangach iddo trwy gyfrwng y We.

Dosberthir yr wybodaeth ar gyfer pob cerdd i ddwsin o feysydd:

1 Llinell gyntaf 7 Enwau personol
2 Llinell olaf 8 Enwau lleoedd
3 Teitl 9 Dyddiadau
4 Enw'r bardd 10 Pynciau eraill
5 Mesur 11 Ffynonellau print
6 Math 12 Ffynonellau llawysgrif

Mae cyfarwyddiadau ar gael yn egluro sut i ddefnyddio rhai o ffwythiannau'r gronfa a rhestr ar lein o fyrfoddau a ddefnyddiwyd ar gyfer llawysgrifau, llyfrau print a thraethodau ymchwil anghyhoeddedig, yn ogystal â rhestr o'r termau a ddefnyddiwyd wrth gyfeirio at destun cerdd ac eglurhad o'r symbolau a ddefnyddiwyd.

Dangos basged siopa

Gwybodaeth